Türkiye’nin Platoları

kpss Türkiye'nin platolarıTürkiye’nin platoları kpss coğrafya Türkiye’nin yeryüzü şekilleri konuları içinde işlenmektedir. Ülkemizde yer alan platoların özelliklerini iyi kavrayabilirsek, hangi platonun hangi bölgede yer aldığını daha rahat kavrayabiliriz.

Türkiye’nin Platoları

Plato, akarsular tarafından derin vadilerle yarılmış düzlüklere denilmektedir. Kpss coğrafya dersinde Türkiye’nin platoları incelenirken, hangi platonun hangi özelliğine sahip olduğunu ve nasıl oluştuğunu analiz edebilmeliyiz. Bu yüzden ülkemizde yer alan platoların özelliklerini sıralayalım.

  • Türkiye’de platolar geniş yer kaplamaktadır. Engebeli ve dağlık bir ülke olmamıza rağmen bu kadar çok plato olmasının sebebi, 3. ve 4. jeolojik zamanlarda ülkemizde gerçekleşen toplu yükselmedir.
Platolar 3. ve 4. zamanda gerçekleşen toplu yükselmenin bir kanıtıdır.
  • Platoları yaran akarsulardan tarım sulamasında yararlanmak zordur.
Bunun sebebi akarsuların oluşturduğu derin vadi şeklidir. Vadi çok derin olduğu için tarım alanında sulamadan yararlanamayız.
  • Yüksek platolarda büyükbaş mera hayvancılığı, alçak platolarda ise tarım ve küçükbaş hayvancılığı gelişmiştir.

Oluşumlarına Göre Türkiye’nin Platoları

Kpss coğrafya dersinde yer alan Türkiye’nin platoları oluşumlarına göre dörde ayrılmaktadır.

1) Volkanik Platolar: Lav tabakalarının akarsular tarafından yarılmasıyla oluşan plato çeşididir.

  • Ülkemizdeki en yüksek platolar volkanik platolardır.
  • Toprakları verimlidir. Ancak yükseklik ve iklim şartları elverişsiz olduğu için tarım pek yapılamaz.
  • Çayır ve iğne yapraklı ormanlar bu platolarda yer alır.
  • Yağış rejimi ve yükseltisi nedeniyle yazları sıcak ve kurak geçmez.
Erzurum – Kars Platosu ve Ardahan Platosu ülkemizdeki volkanik platolara örnek teşkil eder. Kpss genel kültür coğrafya sorularında platolardan en çok Erzurum-Kars Platosu ile ilgili soru çıkmaktadır.
Erzurum – Kars platosunda yıl içinde yağış en çok yaz aylarında düşer. Buna bağlı olarak da gür otlaklar oluşur. Dolayısıyla büyükbaş mera hayvancılığı bu bölgede gelişmiştir.

2) Karstik Platolar: Kalker ve Jips gibi eriyebilen ya da çözülebilen kayaçların bulunduğu arazilerin akarsular tarafından aşındırılması sonucu oluşan platolardır.

Akdeniz Bölgesindeki Taşeli Platosu ve Antalya’nın batısındaki Teke Platosu karstik platolara örnek teşkil eder. Bu platoların geçirimli arazi yapısı ve taban suyunun düşük olması toprağın verimsizliğine, dolaylı olarak da nüfusun seyrek olmasına sebebiyet vermiştir.

3) Tabaka Düzlüğü Platoları: Tabaka uzanışı yatay duruşlu olan tortulların akarsular tarafından derin bir şekilde yarılması ile oluşan platolardır. Genellikle İç Anadolu Bölgesinde yaygın olan bu platolarda tahıl tarımı ve küçükbaş hayvancılık yaygındır.

İç Anadolu Bölgesinde yer alan Haymana Platosu, Cihanbeyli Platosu, Obruk Platosu, Bozok Platosu, Uzunyayla Platosu ; Ege Bölgesinde yer alan Yazılıkaya Platosu ; Güneydoğu Anadolu Bölgesinde yer alan Gaziantep Platosu ve Şanlıurfa Platosu tabaka düzlüğü platolarına örnektir.

4) Aşınım Platoları: Aşınma sonucu düzleşen yerlerin herhangi bir yükselme olmaksızın sonraları akarsular tarafından yarılması sonucu oluşan platolardır.

Marmara Bölgesinde yer alan Çatalca – Kocaeli Platosu ve Karadeniz Bölgesinde yer alan Perşembe Platosu aşınım platolarıdır.
Türkiye’nin platoları içinde en alçak plato Çatalca Kocaeli platosudur. Çatalca-Kocaeli platosu nüfusun en yoğun olduğu, sanayileşmenin en fazla olduğu ve doğal yapının en çok bozulduğu plato özelliğini taşımaktadır.

Kpss genel kültür coğrafya dersine ait Türkiye’nin Platoları konusu tamamlanmıştır. Bir sonraki kpss coğrafya konusu Türkiye’de Doğal Afetler olacaktır.

, , , ,

22 Yorum Türkiye’nin Platoları

  1. yusuf 05 Kasım 2013 at 15:41 #

    Yaz yağışı alan platolar hangileridir? yardımcı olabilir misiniz.

  2. Celil 02 Aralık 2013 at 10:31 #

    Yusuf, en çok yaz yağışı alan plato Erzurum-Kars platosudur.

    • esmanur 08 Ocak 2014 at 19:50 #

      doğru ben erzurumluyum yağış fazla

  3. duygu 12 Aralık 2013 at 18:44 #

    çok güzel ödevime yardımcı oldu

  4. ghhjhyfuhjm 16 Aralık 2013 at 19:12 #

    mmmm aklıma gelmiyor

  5. sana ne 17 Aralık 2013 at 21:55 #

    Bu yazdıklarınla ilgili bir de harita koysaydın benim içime çok yarayacaktı ama böyle de güzel tabi.

  6. Zeynoş 29 Aralık 2013 at 13:15 #

    büyüklüğe göre sıralasak ?????????

  7. Çok 05 Ocak 2014 at 02:49 #

    çok başarılı bir bilgilendirme…

  8. ayşegüllll 05 Ocak 2014 at 20:36 #

    çok işime yaradı sağolun dostlarrrrrrrrrr

  9. seda 09 Şubat 2014 at 22:54 #

    u ya bi harita üzerinde olsun 10 numara olucak

  10. ahmet 16 Şubat 2014 at 20:13 #

    taşeli platosu ve gaziantep platosunun ortak özelliği

  11. mehmed 20 Mart 2014 at 20:47 #

    ben neeeerdeeen biiileeeyiiim yandex miyim ben

  12. vehbi 25 Mart 2014 at 17:53 #

    emegi gecenlere teşkkrler.

  13. Dicle 12 Nisan 2014 at 22:21 #

    Emeği geçen herkese teşekkür ediyorum

  14. sezer 23 Nisan 2014 at 10:11 #

    gerçektende çok güzel bir yer çok işime yaradı

  15. Erkan 27 Mayıs 2014 at 16:42 #

    çok işime yaradı çok cüzel süper

  16. ömer 16 Haziran 2014 at 13:43 #

    inkılap tarihi yok ama!!!!!!!!!

  17. emine 25 Haziran 2014 at 20:10 #

    emeği geçen herkese teşekkürler…
    birkaç sorum olacaktı: ortaöğretim KPSS coğrafya konuları sadece bu kadar mı ?
    ve diğer dersler de dahil olmak üzere ortaöğretim KPSS için hangi yayınların konu anlatımlı kitaplarını,soru bankalarını tercih etmeliyim ? en kısa zamanda cevap verrsenz sevrnirim tekrar teşekkürler.

  18. semra 01 Temmuz 2014 at 17:14 #

    çok begendim kpss için gerekli tüm bilgileri edindim teşekkür ederim

  19. Sercan 12 Temmuz 2014 at 14:27 #

    harıkasınız…

  20. AYLİN 23 Kasım 2014 at 14:10 #

    Ama ben nerede diye sordum.

  21. EliZabet 03 Aralık 2014 at 20:32 #

    hiç yardımcı olmadınız

Bir Cevap Yazın


+ 9 = 15