osmanlıda bilim

Osmanlıda Bilim ve Sanat

Osmanlıda Bilim ve Sanat , Osmanlı kültür ve medeniyetinin önemli başlıklarındandır. Osmanlı İmparatorluğu Kültür ve Medeniyeti konusunun 5. bölümünde kpssde bugüne kadar pek çok soru çıkmış olan Osmanlıda bilim ve sanat alanlarına değinilecektir.

Bir önceki konumuzda Osmanlı İmparatorluğu Kültür ve Medeniyeti Bölüm 4’de; Eğitim-Öğretim, Yazı Dil ve Edebiyat ile ilgili bilgileri inceledik. Osmanlı İmparatorluğu Kültür ve Medeniyeti Bölüm 5’de  ise “ Osmanlıda Bilim ve Sanat konuları işlenecektir.

Osmanlıda Bilim ve Sanat

A. OSMANLIDA BİLİM

Osmanlı Devletinde yetişen bazı önemli bilim adamları:

Akşemseddin: Fatih Sultan Mehmet’in hocası olmuş, din tasavvuf alanında çalışmaları ile tanınan bilgindir.

Ali Kuşçu: Fatih Sultan Mehmet döneminde Semerkant’tan İstanbul’a gelmiş matematik ve astronomi bilginidir.

Piri Reis: 16. Yy’da yaşamış denizci, haritacı, coğrafyacıdır. En önemli eserleri Dünya haritası ve Kitab-ı Bahriyedir.

Takıyüddin Mehmet: İstanbul’da ilk gözlemevini(Rasathane) kuran astronomdur.

Matrakçı Nasuh: 16. Yy’da yaşamış ve matematik, coğrafya, tarih alanlarında eseler vermiştir.

Katip Çelebi: 17. Yy’da yaşamış bilim ve düşünce adamıdır. Keşfu’z Zünun, Cihannüma ve Atlas Minor çeviris en önemli eserleridir.

Hezarfen Ahmet Çelebi: 17. Yy’da Galata Kulesinden atlayıp uçarak boğazın karşı yakasına geçmiştir.

Lagari Hasan Çelebi: 17. Yy’da ilk roket örneğini icat ederek uçmayı başarmıştır.

Evliya Çelebi: 17. Yy’da yaşamış ilk büyük Türk gezginidir. Seyahatname adlı eseri vardır.

B. OSMANLIDA SANAT

Osmanlılar sanatın birçok alanından çeşitli eserler vermiştir. Bunlardan en önemlilerini sırası ile inceleyelim.

Mimari: Türk-İslam devletlerinde en gelişmiş sanat dalı olan mimaride Osmanlılar da önemli eserler meydana getirmişlerdir. Birçok camii, saray, hisar, köprü, medrese, han, kervansaray, bedesten, hamam, kapalı çarşı, su kemeri ve türbe yapılmıştır.

Osmanlı mimarisinin en önemli ismi Mimar Sinan’dır. Kanuni, II. Selim ve III. Murat dönemlerinde mimarbaşılık yapan Mimar Sinan 400’den fazla eser vermiştir. En önemli eserleri Şehzade Camii( Çıraklık eserim dediği), Süleymaniye Camii( Kalfalık eserim dediği), Selimiye Camii( Ustalık eserim dediği)  eserleridir.

Bazı önemli Osmanlı mimari eserleri ise şunlardır;

  • Hacı Özbek Camii(Bursa)
  • Yeşil Camii(Bursa)
  • Orhan Gazi Camii(Bursa)
  • Ulu Camii (Bursa)
  • Üç Şerefeli Camii (Edirne)
  • Yeni Camii(İstanbul)
  • Sultan Ahmet Camii(İstanbul)
  • Süleyman Paşa Medresesi(İznik)
  • Sahn-ı Seman Medresesi(İstanbul)
  • Süleymaniye Medresesi(İstanbul)
  • Rüstem Paşa Medresesi(Amasya)
  • Issız Han(Bursa)
  • Sultan Hanı(Konya)
  • Rüstem Paşa Kervansarayı(Edirne)
  • Orhan Gazi Külliyesi(İznik)
  • Fatih Külliyesi(İstanbul)
  • Bayezid Külliyesi(Edirne)
  • Süleymaniye Külliyesi(İstanbul9
  • Edirne Bedesteni(Edirne)
  • Kapalı Çarşı(İstanbul)
  • Mısır Çarşısı(İstanbul)
  • Bursa Sarayı
  • Eski Saray(Edirne)
  • Topkapı Sarayı(İstanbul)
  • İshak Paşa Sarayı(Doğu Beyazıt)
  • Yıldız Sarayı(İstanbul)
  • Dolmabahçe Sarayı(İstanbul)
  • Beylerbeyi Sarayı(İstanbul)
  • Çırağan Sarayı(İstanbul)
Mostar Köprüsü Mimar Sinan’ın öğrencisi Mimar hayrettin tarafından Bosna-Hersek‘e inşa edilmiştir. 2005 yılında UNESCO tarafından Dünya Miras Listesine eklenmiştir.

El Sanatları: Osmanlılar el sanatlarında çok iyiydi.  Güzel yazı yazma sanatı olan Hat ve resim sanatının bir türü olan Minyatür oldukça gelişmiştir.

Osmanlı Devletinde resim sanatı 19. Yy’dan itibaren gelişmeye başlamıştır. Şeker Ahmet Paşa, Osman Nuri Bey, Osman Hamdi Bey önemli Osmanlı ressamlarıdır.

Bu el sanatlarının yanı sıra Tezhip, Çinicilik, Ciltçilik, Dokumacılık, Oymacılık, Maden ve Ahşap Sanatı, Cam sanatı da oldukça gelişmiştir.

Musiki: Osmanlıda Musiki eğitimi Enderun mektebinde verilirdi. Itri efendi, Dede efendi, Hacı Arif Bey, Zekai Dede önemli sanatçılarındandır.

Seyirlik Oyunlar: Meddah, kukla, karagöz, orta oyunu ve tiyatro gibi bölümlerden oluşuyordu.

Kpss genel kültür tarih dersine ait Osmanlı İmparatorluğu Kültür ve Medeniyeti Bölüm 6’dan, Osmanlıda Bilim ve Sanat  konularını işledik. Bir sonraki kpss tarih konumuz Osmanlı İmparatorluğu Kültür ve Medeniyeti 6 bölümü “Taşra Yönetimi”, “Osmanlı Devleti Enler ve İlkleri” konuları olacaktır.

, , , ,

2 Yorum Yapılmış Osmanlıda Bilim ve Sanat

  1. Ali Özkanlı 01 Temmuz 2015 at 16:43 #

    Sultan Han’ı Osmanlı değil Selçuklu eseridir.

    • Zeliha 18 Aralık 2015 at 15:05 #

      ”Herbiri bir harika olan yüzlerce Selçuk kervansarayindan biri de konya Sultan Hani’dir. Konya.Aksaray arasinda olan bu hani, 1229 yilinda, Selçuklu Sultani Alaaddin Keykubat I yaptirmistir. Bir yangin geçiren bu han, Giyasettin Keyhüsrev zamaninda (1278’de) onarildi ve genisletildi. Bu han, birbirine bitisik uzunlamasina iki bloktan olusuyor. Öndeki blokun dogu tarafindaki duvarinda, ince süslerle bezeli mermer bir kapidan büyük dehlize, oradan da hanin avlusuna geçilir. ”

Bir Cevap Yazın